Europejski system zarządzania ruchem kolejowym (ERTMS) European Railway Traffic Management System - stanowi jedno z kluczowych przedsięwzięć, których celem jest zapewnienie jak największej interoperacyjności transportu, szczególnie kolei w Europie. Europejski System Zarządzania Ruchem Kolejowym (ERTMS) obejmuje zunifikowaną europejską radiołączność pociągową GSM-R (Global System for Mobile Communications – Railway) i zunifikowany europejski system bezpiecznej kontroli jazdy pociągu ETCS (European Train Control System). Obydwa systemy są istotnymi składnikami europejskiej polityki likwidacji barier w transporcie, zarówno w wymiarze barier technicznych na sieciach kolejowych wewnątrz granic UE jak i w zakresie budowania wspólnego rynku w zakresie produktów i usług na rzecz kolei.

System ERTMS umożliwia:

• podniesienie poziomu bezpieczeństwa ruchu pociągów,
• zwiększenie zdolności przepustowej linii kolejowej,
• zmniejszenie ryzyka wypadków,odnowę urządzeń łączności i dostosowanie do standardów międzynarodowych,
• podniesienie jakości przewozów w związku z możliwością uruchomienia dodatkowych usług przy wykorzystaniu GSM-R,

System ETCS zapewnia wysoki poziom bezpieczeństwa, poprzez przekazywanie do kabiny maszynisty informacji z urządzeń instalowanych na liniach kolejowych. Przewidziane w Polsce wdrożenie ETCS zakłada wykorzystanie systemu GSM-R jako medium transmisyjnego dla przesyłania informacji dotyczących jazdy pociągu. Oba systemy przygotowane są do realizowania swoich funkcji dla pociągów konwencjonalnych kursujących z prędkością do 200 km/h a także pociągów dużych prędkości.

System GSM-R to cyfrowa łączność radiowa przeznaczona zarówno do zapewnienia łączności głosowej (głównie między dyspozytorami ruchu i maszynistami) jak i do zapewnienia cyfrowej transmisji danych (niezbędnych do funkcjonowania różnych systemów informatycznych obsługujących kolejowe procesy przewozowe).

Funkcje Europejskiego Systemu Sterowania Pociągiem (ETCS):

1. precyzyjnie określone granice zezwolenia na jazdę
    
   ETCS wprowadza cyfrową transmisję zezwolenia na jazdę z przytorowych urządzeń sterowania ruchem kolejowym do pojazdu oraz opartą na tej transmisji sygnalizację kabinową. W oparciu o dane z nastawnic i blokad przekazywane są precyzyjne granice zezwolenia na jazdę (odległość i profil prędkości w funkcji drogi, który może być różny dla różnych pojazdów
2. bezpieczna kontrola prowadzenia pojazdów przez maszynistów
    
   Odebrane przez pojazd dane są wykorzystywane nie tylko do informowania maszynisty o granicach zezwolenia na jazdę, ale także do nadzorowania, przez wyposażenie pokładowe ETCS, prawidłowego prowadzenia pojazdu.
3. zunifikowane (interoperacyjne) rozwiązanie europejskie
    
   ETCS w Unii Europejskiej zastępuje szereg systemów narodowych. Polski system SHP należy do najstarszych i funkcjonalnie najuboższych z tych systemów. Wdrożenie ETCS to nie tylko poprawa bezpieczeństwa transportu kolejowego, ale także likwidacja barier wynikających ze stosowania kilkudziesięciu narodowych rozwiązań w transmisji tor-pojazd, oraz kilkudziesięciu sposobów komunikowania się z maszynistami zarówno w odniesieniu do sygnalizacji kabinowej jak i w odniesieniu do sygnalizacji przytorowej. Jednocześnie ETCS nie wymaga unifikacji przepisów pozwalając zarządcom infrastruktury kolejowej na określenie ich poprzez wartości kilkunastu zmiennych narodowych.
4. możliwość podniesienia prędkości i przepustowości
    
   Przekazywanie precyzyjnych danych o zezwoleniach na jazdę, sygnalizacja kabinowa i bezpieczna kontrola jazdy realizowane przez ETCS zmieniają uwarunkowania podnoszenia prędkości pociągów i przepustowości linii kolejowych.

Funkcje Globalnego Systemu Kolejowej Radiokomunikacji Ruchomej (GSM-R):

1. cyfrowa łączność między dyspozytorem i maszynistą
    
   Stosowany w Polsce system radiokomunikacji kolejowej to system analogowy, simpleksowy wymagający od maszynistów ręcznego przełączania kanałów co około 10 kilometrów, zapewniający w poszczególnych komórkach łączność rozgłoszeniową – wszyscy słyszą wszystkich. System GSM-R to system cyfrowy zapewniający zarówno połączenia głosowe dwóch abonentów, jak i połączenia konferencyjne.
2. adresowanie funkcjonalne i zależne od lokalizacji
    
   GSM-R zapewnia adresowanie funkcjonalne (np. numerami pociągów) i zależne od lokalizacji (np. maszynista po wybraniu połączenia łączony jest z dyspozytorem właściwym dla bieżącego położenia pociągu). Dostępne są wywołania grupowe i wywołania priorytetowe, w tym możliwość generowania alarmu poprzez wciśnięcie jednego, sprzętowo wyróżnionego przycisku.
3. cyfrowa transmisja danych
    
   GSM-R to także system transmisji danych. Transmisja GSM-R wykorzystywana jest dla potrzeb ETCS, ale także dostępna jest dla wielu innych zastosowań, takich jak śledzenie pojazdów i ładunków, gromadzenie danych dla potrzeb służb utrzymania infrastruktury, ochrona terenów i budynków itp. łącznie określanych jako aplikacje kolejowe na platformie GSM-R. Istniejący w Polsce system radia 150MHz nie posiada takich możliwości.
4. zunifikowane (interoperacyjne) rozwiązanie europejskie
    
   GSM-R w Unii Europejskiej zastępuje szereg systemów narodowych. Należy przy tym zaznaczyć, że polski system radia 150MHz wykorzystuje najstarsze rozwiązania techniczne. Wdrożenie GSM-R to nie tylko podniesienie jakości kolejowej radiokomunikacji ruchomej, ale także likwidacja barier wynikających ze stosowania kilkudziesięciu rozwiązań wykorzystywanych w Unii Europejskiej dla łączności rozmownej i transmisji danych dla potrzeb aplikacji kolejowych.

Wdrożenie ETCS i GSM-R to przede wszystkim podążanie za rozwojem transportu kolejowego, utrzymywanie jego wysokiego bezpieczeństwa, oraz podnoszenie jego wydajności i jakości usług dla klientów. Biorąc pod uwagę te stwierdzenia, prace nad wdrożeniem systemu ERTMS należy traktować jako jako zdecydowany krok w kierunku zmiany jakościowej systemu kolejowego w Polsce.

---

Narodowy Plan Wdrażania ERTMS przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 6 marca 2006 r. przesłany został do Komisji Europejskiej, w ciągu najbliższych miesięcy należy spodziewać się stworzenia ogólnoeuropejskiego planu wdrażania, uwzględniającego plany narodowe wszystkich państw Wspólnoty.