Świadectwa dopuszczenia do eksploatacji

W polskim systemie prawnym, kwestie świadectw dopuszczenia do eksploatacji reguluje Ustawa z dnia 28 marca 2003 roku o transporcie kolejowym (tekst jednolity: Dz. U. 2007 r. Nr 16 poz. 94 z późn. zm.), w szczególności art. 23. Ponadto, procedury w zakresie wprowadzania przepisów dotyczących świadectw dopuszczenia do eksploatacji regulowane są poniższymi aktami prawnymi:

• Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 września 2003 roku w sprawie wykazu typów budowli i urządzeń przeznaczonych do prowadzenia ruchu kolejowego oraz typów pojazdów kolejowych, na które wydawane są świadectwa dopuszczenia do eksploatacji (Dz. U. Nr 175 poz. 1706)
• Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2004 roku w sprawie świadectw dopuszczenia do eksploatacji typu budowli i urządzeń przeznaczonych do prowadzenia ruchu kolejowego oraz typu pojazdu kolejowego (Dz. U. Nr 103 poz. 1090 z późn. zm.)
• Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 października 2005 roku w sprawie zakresu badań koniecznych do uzyskania świadectw dopuszczenia do eksploatacji typów budowli i urządzeń przeznaczonych do prowadzenia ruchu kolejowego oraz typów pojazdów kolejowych (Dz. U. Nr 212 poz. 1771 z późn. zm.)
• Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 29 lutego 2008 roku w sprawie czynności wykonywanych przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego, za które pobierane są opłaty, oraz wysokości tych opłat i trybu ich pobierania (Dz. U. Nr 47 poz. 276)

Podmioty zobowiązane do posiadania świadectwa dopuszczenia

O świadectwo dopuszczenia do eksploatacji może ubiegać się:

• przewoźnik kolejowy
• wykonawca modernizacji
• zarządca infrastruktury
• użytkownik bocznicy kolejowej
• przedsiębiorca wykonujący przewozy w obrębie bocznicy kolejowej

w momencie korzystania po raz pierwszy z danego typu budowli i urządzeń przeznaczonych do prowadzenia ruchu kolejowego lub typu pojazdów kolejowych, niezależnie od tego, czy inny przewoźnik kolejowy, zarządca infrastruktury lub użytkownik bocznicy kolejowej już wcześniej otrzymał świadectwo dopuszczenia do eksploatacji na ten sam typ. Jest to wynikiem faktu, iż zarządca, przewoźnik i użytkownik bocznicy oraz przedsiębiorca wykonujący przewozy w obrębie bocznicy mogą eksploatować wyłącznie typy budowli i urządzeń oraz typy pojazdów, na które Prezes UTK wydał świadectwo dopuszczenia typu do eksploatacji.Określenie podmiotów, które są zobowiązane posiadać świadectwo dopuszczenia do eksploatacji znajduje się w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 września 2003 roku w sprawie wykazu typów budowli i urządzeń przeznaczonych do prowadzenia ruchu kolejowego oraz typów pojazdów kolejowych, na które wydawane są świadectwa dopuszczenia do eksploatacji (Dz. U. Nr 175 poz. 1706), § 1 oraz w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2004 roku w sprawie świadectw dopuszczenia do eksploatacji typu budowli i urządzeń przeznaczonych do prowadzenia ruchu kolejowego oraz typu pojazdu kolejowego (Dz. U. Nr 103 poz. 1090 z późn. zm.), § 2-4.

 

 Wygląd świadectwa dopuszczenia do eksploatacji

 

Działania, które należy podjąć  celu uzyskania świadectwa dopuszczenia

 

Aby uzyskać świadectwo dopuszczenia do eksploatacji należy złożyć wniosek o wydanie tego świadectwa do Prezesa UTK, załączając wyniki badań przeprowadzonych przez jednostkę upoważnioną do przeprowadzania badań koniecznych do uzyskania świadectwa dopuszczenia do eksploatacji.

Przykładowy formularz wniosku znajduje się poniżej

 Formularz wniosku o wydanie świadectwa dopuszczenia typu

Lista jednostek upoważnionych

Centrum Naukowo-Techniczne Kolejnictwa   ul. Chłopickiego 50   04-275 Warszawa	Instytut Badawczy Dróg i Mostów   ul. Jagiellońska 80   03-215 Warszawa	Instytut Elektrotechniki   ul. Pożaryskiego 28   04-703 Warszawa
Instytut Pojazdów Szynowych „Tabor”   ul. Warszawska 181   61-055 Poznań	Politechnika Gdańska   ul. Narutowicza 11/12   80-952 Gdańsk	Politechnika Krakowska   ul. Warszawska 24   31-155 Kraków
Politechnika Radomska   ul. Malczewskiego 29   26-600 Radom	Politechnika Śląska   Instytut Transportu   ul. Krasińskiego 8   40-019 Katowice	Politechnika Warszawska   Plac Politechniki 1   00-661 Warszawa

Zakres badań koniecznych do uzyskania świadectw dopuszczenia do eksploatacji jest określony w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 października 2005 roku w sprawie zakresu badań koniecznych do uzyskania świadectw dopuszczenia do eksploatacji typów budowli i urządzeń przeznaczonych do prowadzenia ruchu kolejowego oraz typów pojazdów kolejowych (Dz. U. Nr 212 poz. 1771 z późn. zm.).

Do wniosków należy również dołączyć dokumentację techniczną (w wersji papierowej i elektronicznej - płyta CD-ROM), w tym:

• warunki techniczne wykonania i odbioru,
• dokumentację techniczno-ruchową,
• opisy techniczne i rysunki (w przypadku gdy wersja cyfrowa dokumentów zawiera kolorowe schematy, rysunki czy zdjęcia należy przedłożyć papierową wersję dokumentów wydrukowaną w wersji kolorowej),
• opinie techniczne wydane przez innych zarządców infrastruktury, przewoźników kolejowych lub użytkowników bocznic kolejowych - w przypadku typów budowli, urządzeń lub pojazdów kolejowych już eksploatowanych.

Do wniosków mogą być załączone, o ile wystąpi o to Prezes UTK, opinie ekspertów dotyczące dokumentacji technicznej, sprawozdań oraz wyników przeprowadzonych badań.

Wszystkie dokumenty i informacje należy przedkładać w języku polskim (art. 23 ust. 2e).

 

Zasady uzyskania świadectwa dopuszczenia dla pojazdu kolejowego dla przedsiębiorcy z innego państwa członkowskiego UE

 

 

Na pojazdy kolejowe, które posiadają dopuszczenie do eksploatacji wydane w innym państwie członkowskim UE w sieciowej części certyfikatu bezpieczeństwa, które nie są w pełni objęte TSI, należy uzyskać świadectwo dopuszczenia do eksploatacji typu pojazdu kolejowego, jeżeli świadectwo takie jest wymagane. Procedurę dopuszczenia dla przedsiębiorcy z innego państwa przeprowadza się zgodnie z art. 23 ust. 2 Ustawy o transporcie kolejowym.Wniosek powinien zwierać nazwę przedsiębiorcy, jego siedzibę i adres.

Dokumenty stanowiące załączniki do wniosku:

• świadectwa dopuszczenia do eksploatacji typu pojazdu kolejowego lub zezwolenia wydane w innym państwie członkowskim UE wraz z dokumentacją zawierającą przebieg eksploatacji i utrzymania oraz modernizacji pojazdów kolejowych, w przypadku gdy modernizacja nastąpiła po uzyskaniu świadectwa lub zezwolenia,
• dane techniczne, plany utrzymania, dokumentację techniczno-ruchową i inne charakterystyki ruchowe,
• dowody zgodności charakterystyki technicznej i operacyjnej pojazdów kolejowych z systemem zasilania w energię, systemem sterowania ruchem kolejowym i sygnalizacji, szerokością torów, skrajniami budowli, maksymalnym dopuszczalnym naciskiem osi i innymi ograniczeniami sieci kolejowej,
• informacje o odstępstwach od krajowych przepisów bezpieczeństwa, niezbędne do wydania świadectwa, oraz dowody oparte na ocenie ryzyka potwierdzające, że dopuszczenie pojazdów kolejowych do eksploatacji nie przekroczy dopuszczalnych zakłóceń w sieci kolejowej.

Dokumenty i informacje należy przedkładać Prezesowi UTK w języku polskim.

 

Koszt świadectwa dopuszczenia

 

Wysokość opłaty określona jest w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 29 lutego 2008 roku w sprawie czynności wykonywanych przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego, za które pobierane są opłaty, oraz wysokości tych opłat i trybu ich pobierania (Dz. U. Nr 47 poz. 276). Pierwsza część opłaty pobierana jest przy składaniu wniosku – 100% minimalnej stawki opłaty dla danego rodzaju czynności (od 1.500 do 4.000 złotych), a pozostała część opłaty – przy wydawaniu świadectwa dopuszczenia do eksploatacji. Opłata zależy od pracochłonności procesu wydawania świadectwa dopuszczenia do eksploatacji.

Maksymalna wysokość opłat uregulowana jest Ustawą o transporcie kolejowym (art. 16 ust. 2 pkt 2) i wynosi:

• równowartość w złotych 6.000 euro dla typu budowli i urządzeń przeznaczonych do prowadzenia ruchu kolejowego,
• równowartość w złotych 25.000 euro dla typu pojazdu kolejowego, ustaloną przy zastosowaniu kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski obowiązującego w dniu wydania tych dokumentów.

Przebieg procedury wydawania świadectw dopuszczenia

Prezes UTK podejmuje decyzję w sprawie wydania świadectwa dopuszczenia do eksploatacji typu pojazdu kolejowego w terminie 3 miesięcy od daty złożenia kompletu dokumentów technicznych oraz protokołów z jazd próbnych. Świadectwa dopuszczenia do eksploatacji wydaje się na czas nieokreślony, a w przypadku konieczności przeprowadzenia prób eksploatacyjnych, na czas określony, przewidziany na przeprowadzenie tych prób. Decyzja może zawierać dodatkowe warunki i ograniczenia.

 

Cofnięcie świadectwa dopuszczenia

 

Świadectwa dopuszczenia do eksploatacji mogą być cofnięte przez Prezesa UTK w przypadku stwierdzenia:

• zagrożenia bezpieczeństwa ruchu kolejowego,
• zagrożenia bezpiecznej eksploatacji pojazdów kolejowych,
• zagrożenia ochrony przeciwpożarowej,
• zagrożenia ochrony środowiska.

Dodatkowe informacje

Dodatkowe informacje na temat procedury wydawania świadectw dopuszczenia do eksploatacji można uzyskać w Departamencie Zezwoleń Technicznych i Interoperacyjności UTK (numer telefonu do sekretariatu Departamentu +48 22 630 19 60).