Urząd Transportu Kolejowego został utworzony 1 czerwca 2003 r. w drodze przekształcenia Głównego Inspektoratu Kolejnictwa.

UTK stoi na straży bezpieczeństwa ruchu kolejowego i regulacji transportu kolejowego w Polsce.

 

Kierownictwo Urzędu Transportu Kolejowego:

Krzysztof Dyl	– p. o. Prezesa UTK
Krzysztof Banaszek	– V-ce Prezes ds. Techniki i Bezpieczeństwa Ruchu Kolejowego
Marek Słowikowski	– Zastępujący Dyrektora Generalnego

 

UTK posiada na terenie kraju 7 oddziałów terenowych.

 

Prezes Urzędu Transportu Kolejowego jest organem regulacyjnym, właściwym w sprawach:

• regulacji rynku transportu kolejowego
• licencjonowania transportu kolejowego
• nadzoru technicznego nad eksploatacją i utrzymaniem linii kolejowych oraz pojazdów kolejowych
• bezpieczeństwa ruchu kolejowego
• nadzoru nad przestrzeganiem praw pasażerów  w transporcie kolejowym
• licencji i świadectw maszynistów

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Urząd Transportu Kolejowego wykonuje również zadania w zakresie monitorowania rozwoju rynku kolejowego, podnoszenia standardów bezpieczeństwa w transporcie kolejowym oraz współpracy z europejskimi instytucjami odpowiedzialnymi za funkcjonowanie i rozwój wspólnego rynku usług kolejowych.

 

Zadania Prezesa UTK

 

◄ w zakresie nadzoru technicznego nad eksploatacją linii kolejowych i bezpieczeństwem ruchu kolejowego:

• wydawanie, przedłużanie, zmiana i cofanie autoryzacji bezpieczeństwa, certyfikatów bezpieczeństwa i świadectw bezpieczeństwa oraz prowadzenie rejestrów tych dokumentów:

1. 1. kontrola zgodności działania zarządców infrastruktury oraz przewoźników kolejowych z przepisami prawa wspólnotowego i krajowego w zakresie  bezpieczeństwa;
   2. zezwalanie na dopuszczanie do eksploatacji nowego lub znacznie zmodyfikowanego taboru kolejowego;

• wydawanie świadectw dopuszczenia do eksploatacji typu budowli i urządzeń przeznaczonych do prowadzenia ruchu kolejowego oraz świadectw dopuszczenia do eksploatacji typu pojazdu kolejowego oraz prowadzenie rejestru tych świadectw;
• kontrola spełniania przez zarządców, przewoźników kolejowych oraz użytkowników bocznic kolejowych obowiązków w zakresie bezpieczeństwa transportu kolejowego, a w szczególności zasad prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji oraz warunków technicznych eksploatacji pojazdów kolejowych;
• nadzór nad zachowaniem zasad bezpieczeństwa w transporcie kolejowym oraz prawidłowym utrzymaniem i eksploatacją linii kolejowych oraz bocznic kolejowych;
• monitorowanie, promowanie, wprowadzanie w życie oraz rozszerzanie zakresu regulacji bezpieczeństwa, łącznie z systemem krajowych zasad bezpieczeństwa;
• prowadzenie krajowego rejestru pojazdów kolejowych;
• nadzór nad ośrodkami prowadzącymi szkolenia na doradców do spraw bezpieczeństwa przewozu koleją towarów niebezpiecznych;
• powoływanie komisji egzaminacyjnej i nadawanie uprawnień doradcom do spraw bezpieczeństwa przewozu koleją towarów niebezpiecznych (Prezes UTK, jako Krajowy Organ Bezpieczeństwa, sprawuje nadzór nad bezpieczeństwem przewozu koleją towarów niebezpiecznych oraz przeprowadza egzaminy i nadaje uprawnienia doradcom do spraw bezpieczeństwa takich przewozów);
• nadzór nad realizacją zaleceń powypadkowych, przekazywanych po dochodzeniach przeprowadzonych przez Państwową Komisję Badania Wypadków Kolejowych;
• coroczna ocena stanu bezpieczeństwa ruchu kolejowego, przedstawiana Ministrowi Infrastruktury i Europejskiej Agencji Kolejowej.

Prezes Urzędu Transportu Kolejowego w ramach sprawowanego nadzoru może w drodze decyzji:

• wstrzymać ruch kolejowy lub wprowadzić jego ograniczenie na linii kolejowej lub jej odcinku w razie stwierdzenia zagrożenia bezpieczeństwa ruchu kolejowego;
• wyłączyć z eksploatacji pojazd kolejowy lub ograniczyć jego eksploatację, gdy nie spełnia on wymagań przepisów technicznych.

 

◄ w zakresie regulacji transportu kolejowego:

• • zatwierdzanie i koordynowanie opłat za korzystanie z przyznanych tras pociągów infrastruktury kolejowej pod względem zgodności z zasadami ustalania tych opłat;
  • nadzór nad zapewnieniem niedyskryminującego dostępu przewoźników kolejowych do infrastruktury kolejowej, w tym przewoźników mających siedzibę w jednym z państw członkowskich;
  • nadzór nad równoprawnym traktowaniem przez zarządców wszystkich przewoźników kolejowych, w szczególności w zakresie rozpatrywania wniosków o udostępnienie tras pociągów i naliczania opłat;
  • nadzór nad poprawnością ustalania przez zarządcę opłat podstawowych za korzystanie z infrastruktury kolejowej oraz opłat dodatkowych za świadczenie usług dodatkowych;
  • rozpatrywanie skarg przewoźników kolejowych dotyczących regulaminu oraz przydzielania tras pociągów i opłat za korzystanie z infrastruktury kolejowej;
  • zbieranie i analizowanie informacji dotyczących rynku przewozów kolejowych;
  • opiniowanie projektów planów transportowych w zakresie przewozów pasażerskich w transporcie kolejowym;
  • opiniowanie projektów umów o świadczenie usług publicznych;
  • nadzór nad zawieraniem umów o udostępnienie infrastruktury kolejowej;
  • współdziałanie z właściwymi organami w zakresie przeciwdziałania stosowaniu praktyk monopolistycznych przez zarządców i przewoźników kolejowych oraz w zakresie koordynowania funkcjonowania rynku transportu kolejowego i przestrzegania praw pasażerów
  • nakładanie kar pieniężnych na zasadach określonych w ustawie;
  • wydawanie decyzji w sprawie otwartego dostępu;
  • rozpatrywanie spraw dotyczących pasażerskich przewozów okazjonalnych.

 

Liberalizacja rynku kolejowego ma za zadanie:

• budowę konkurencyjnego rynku transportu kolejowego i umożliwienie wejścia na rynek nowym przedsiębiorstwom;
• stworzenie jednakowych warunków funkcjonowania wszystkich przedsiębiorstw kolejowych na krajowych rynkach oraz na obszarze całej Wspólnoty; 
• ujednolicenie rozwiązań technicznych;
• oddzielenie zarządzania infrastrukturą kolejową od eksploatacji kolei;
• uzdrowienie struktury finansowej przedsiębiorstw kolejowych;
• zagwarantowanie dostępu do sieci kolejowej krajów członkowskich dla międzynarodowych grup przedsiębiorstw kolejowych.